Drie jaar na de presentatie van het Nationaal Actieplan Dakloosheid loopt de uitvoering ervan volledig vast. Nieuwe ETHOS-tellingen laten een forse toename zien van het aantal dak- en thuisloze mensen. De Doorbraakcoalitie 2030, bestaand uit het Leger des Heils, Valente, Aedes, de Nederlandse ggz, de Woonbond en Dakloosheid Voorbij!, roept het nieuwe kabinet dringend op om de aanpak van het terugdringen van dakloosheid tot prioriteit te maken in het regeerakkoord.
De groep dakloze mensen is veel groter en diverser dan eerder werd aangenomen. Een derde is jonger dan 27 jaar, een derde is vrouw en er zijn duizenden kinderen zonder veilige woonplek. In de dagelijkse praktijk blijft de al immense druk op de maatschappelijke opvang toenemen, waardoor zelfs voor opvang wachtlijsten ontstaan. Tegelijkertijd slapen steeds meer mensen in een auto, op de bank bij familie en vrienden, in garageboxen en op vakantieparken. Ook is er steeds meer sprake van mensen met complexe problematiek.
Actie nodig
Nil Sendil, coördinator van Dakloosheid Voorbij!: “Wij horen dagelijks van mensen die dakloos zijn hoe ze van het kastje naar de muur worden gestuurd. Dat moet anders. We hebben niet nóg een plan nodig – we hebben actie nodig. Laat de stem van mensen die het meemaken nu eindelijk doorklinken aan de formatietafel.”
Het kan wél
Bestuursvoorzitter van het Leger des Heils, kapitein Harm Slomp noemt de situatie onhoudbaar en vindt dat politieke keuzes het verschil kunnen maken: “Er is echt sprake van een crisissituatie. Onze opvanglocaties zitten al langere tijd overvol en mensen in de opvang wachten gemiddeld dertien maanden op een passende woonplek. Dat mag nooit de norm worden. Als land hebben we afgesproken te streven naar nul dakloze mensen in 2030, door ‘Wonen eerst’ toe te passen. Maar dan moet er nu echt doorgepakt worden. Het kan wél, als we durven kiezen voor doorbraken.”
Verantwoordelijkheid minister van Volkshuisvesting
De coalitie komt met drie dringende voorstellen voor het nieuwe kabinet. Allereerst moet het Nationaal Actieplan Dakloosheid worden verstevigd en de uitvoering wordt versterkt. Daarom pleit de coalitie voor duidelijke regie bij een minister van Volkshuisvesting die verantwoordelijk wordt voor de Nationale aanpak van Dakloosheid. Ten tweede moet de woningnood doorbroken worden door sneller te zorgen voor meer betaalbare woningen, creatiever te zijn in het realiseren van woonplekken en samenwonen makkelijker te maken. En ten derde moet dakloosheid worden voorkomen door te investeren in bestaanszekerheid en de kostendelersnorm af te schaffen.
Morele opdracht
De Doorbraakcoalitie 2030 roept formerende partijen op om dakloosheid niet langer te zien als een randthema maar als een kernopgave voor het nieuwe kabinet. Dakloosheid aanpakken is volgens de coalitie niet alleen een beleidskeuze, maar ook een morele opdracht. Iedereen heeft recht op een thuis en met de juiste politieke en maatschappelijke keuzes kan Nederland deze belofte waarmaken.
Het statement van de Doorbraakcoalitie 2030 heeft dan ook als titel: ‘Samen naar nul dakloze mensen in 2030!’ en is hier te lezen.
Onderzoek naar de voortgang van het Nationaal Actieplan Dakloosheid
In december stuurt het kabinet een voortgangsbrief over de aanpak dakloosheid naar de Tweede Kamer. Een bijlage bij de voortgangsbrief betreft een onafhankelijk onderzoek naar de voortgang van de aanpak dakloosheid. Dit onderzoek is voortgekomen uit een Kamermotie (Westerveld) uit 2022.