Den Haag, 22 juni, Morgen debatteert en stemt de Eerste Kamer over de Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze nieuwe wet -die de Eerste Kamer hoogstwaarschijnlijk zal aannemen- zorgt ervoor dat overheden kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt. De wet is van groot belang voor dakloze mensen. Hij regelt dat een deel van hen het recht op urgentie (voorrang) voor een sociale woning krijgt. De grootste groep dakloze mensen valt met de nieuwe wet echter nog steeds buiten de boot, waaronder mensen die in hun auto overnachten of op de bank van kennissen blijven.
“Deze wet is zeker een stap voorwaarts voor dakloze mensen”, zegt Geert Ritsema van Dakloosheid Voorbij!, “maar tegelijkertijd is het een gemiste kans.” Onder de wet regie krijgen niet alle dakloze mensen urgentie, maar vooral degenen die een beschikking hebben voor de maatschappelijke opvang. Daarbij gaat bijvoorbeeld om mensen die uitstromen uit een instelling voor jeugdzorg of vrouwenopvang. Volgens de ETHOS tellingen, die jaarlijks door Kansfonds en de Hogeschool Utrecht worden uitgevoerd, vormen deze uitstromers een minderheid van het aantal dakloze mensen.
Daarnaast is er via een amendement door de Tweede Kamer een artikel aan de wet toegevoegd waardoor ook dakloze gezinnen met minderjarige kinderen recht op urgentie krijgen. Volgens een schatting van het ministerie van VRO gaat het hierbij om 4400 tot 4900 gezinnen. In een regeling bij deze wet zijn echter veel weigeringsgronden opgenomen, waardoor te vrezen valt dat veel gezinnen alsnog de boot zullen missen.
“Deze wet had echt beter gekund. Het was veel logischer geweest om alle dakloze mensen urgentie te geven, in plaats van alleen een klein deel”, aldus Ritsema. Dit zou ook in lijn zijn geweest met het Nationaal Actieplan Dakloosheid, een plan van de Rijksoverheid dat als doel heeft om dakloosheid in 2030 op te lossen.
Maar, zo vervolgt hij, het staat gemeenten vrij om meer mensen voorrang op een woning te geven dan de wet voorschrijft. “De wet legt een bodem, een minimum waaraan gemeenten moeten voldoen, maar het staat ze volledig om alle dakloze mensen te helpen bij het vinden van een woning. Ook hoeven gemeenten de weigeringsgronden voor dakloze gezinnen met kinderen niet toe te passen” aldus Ritsema. Hij wijst onder meer op gemeenten zoals Utrecht, Den Bosch en Dordrecht die al stappen in deze richting ondernomen hebben.
Ritsema: “Dakloosheid is de ergste uiting van de wooncrisis. Bovendien is het een schending van mensenrechten, waaronder het recht op wonen. De overheid is verplicht om dakloosheid op te lossen. Deze wet doet dat helaas nog maar mondjesmaat, daarom zijn vervolgstappen door gemeenten en uiteindelijk ook de Rijksoverheid onontbeerlijk.